xum xoe
Định nghĩa
- Động từ:
- Tỏ ra niềm nở, khúm núm một cách thái quá trước người có quyền thế hoặc bề trên: "xum xoe" miêu tả hành động cố gắng làm vừa lòng người khác một cách thiếu tự nhiên, thường vì mục đích vụ lợi hoặc để được ưu ái.
- Nịnh nọt, bợ đỡ: "xum xoe" mang sắc thái tiêu cực, chỉ sự khúm núm, thiếu tự trọng trong giao tiếp xã hội.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Hắn ta luôn xum xoe trước mặt sếp để xin được thăng chức. (Hắn ta khúm núm, nịnh nọt sếp để đạt lợi ích cá nhân.)
- Cô ấy ghét cảnh phải xum xoe với khách hàng giàu có. (Cô ấy không thích hành động niềm nở thái quá vì mục đích thương mại.)
- Những kẻ xum xoe thường bị đồng nghiệp coi thường. (Những người hay nịnh nọt thường không được tôn trọng.)
Các cách sử dụng nâng cao
"xum xoe nịnh hót": kết hợp giữa hành động khúm núm và lời nói ngọt ngào để lấy lòng.
- Anh ta xum xoe nịnh hót từng lời để được ông chủ để ý. (Sự khúm núm và nịnh nọt kết hợp để đạt mục đích.)
"thái độ xum xoe": cách cư xử thiếu tự nhiên, quá mức niềm nở.
- Thái độ xum xoe của nhân viên mới khiến mọi người khó chịu. (Cách cư xử khúm núm gây phản cảm.)
Biến thể và từ gần giống
Nịnh (động từ): dùng lời nói ngọt ngào để lấy lòng.
- Nịnh sếp là thói quen của một số người. (Lấy lòng sếp bằng lời nói ngọt.)
Bợ đỡ (động từ): ủng hộ, nâng đỡ một cách thiếu khách quan vì lợi ích.
- Bợ đỡ cấp trên để được lợi là việc làm xấu. (Nâng đỡ không công bằng vì mục đích cá nhân.)
Khúm núm (tính từ): cúi rạp người, tỏ ra hèn hạ.
- Dáng điệu khúm núm của anh ta thật đáng thương. (Thái độ hèn hạ trong cách cư xử.)
Từ đồng nghĩa
- Nịnh nọt: hành động dùng lời nói và cử chỉ để lấy lòng.
- Bợ đỡ: nâng đỡ một cách thiếu chính trực.
- Luồn cúi: hành động hạ mình trước kẻ quyền thế.
Thành ngữ liên quan
- Xum xoe như chó cụp đuôi: ví von hành động khúm núm, hèn hạ trước người quyền thế.
- Thấy sếp đến, hắn ta xum xoe như chó cụp đuôi. (Hành động hèn hạ, thiếu tự trọng.)
- Xum xoe nịnh trên: chỉ việc lấy lòng cấp trên một cách thái quá.
- Cả đời chỉ biết xum xoe nịnh trên, chẳng làm nên trò trống gì. (Chê trách người chỉ biết nịnh nọt mà không có thực tài.)